Ramy programowe polonijnej edukacji językowokulturowej – das Rahmencurriculum für sprachliche und kulturelle Vermittlung des Polnischen im Ausland. Grundprinzipien und Perspektiven

Abstract

Abstract: Der Beitrag präsentiert die Grundzüge des neuartigen Rahmencurriculums für sprachliche und kulturelle Vermittlung des Polnischen im Ausland, das sich an Lehrende und Lernende des Polnischen weltweit richtet. Der Zweck des Dokuments ist es, den Unterricht für Polnisch als Herkunfts- und Fremdsprache weltweit zu systematisieren und zu professionalisieren. Das Dokument kann als Hilfestellung bei der Erstellung von Lehrplänen, der Auswahl von Unterrichtsmaterialien und der Bewertung von Lernergebnissen dienen. Ein Kernelement des vorgeschlagenen Modells ist das Konzept der persönlichen Wahlsprache. Dieser Ansatz konzentriert sich auf die Förderung der intrinsischen Motivation der Lernenden, indem ihre Autonomie, ihr emotionales Wohlbefinden und ihr Gefühl der Selbstwirksamkeit gestärkt werden. Das neue Modell fördert das bewusste Erlernen der Sprache als einen Teil der eigenen Lebensgeschichte. Dies wiederum ist für die Aufrechterhaltung einer emotionalen Bindung zur polnischen Kultur unter Migrationsbedingungen von entscheidender Bedeutung.

W niniejszym artykule przedstawiono główne założenia nowatorskich Ram programowych polonijnej edukacji językowo-kulturowej skierowanych do nauczycieli i osób uczących się języka polskiego na całym świecie. Celem Ram programowych jest usystematyzowanie i wspieranie profesjonalizacji nauczania języka polskiego jako języka dziedziczonego i obcego. Dokument ten może stanowić punkt odniesienia przy tworzeniu programów nauczania, wyborze materiałów dydaktycznych oraz ocenie efektów kształcenia. Kluczowym elementem proponowanego modelu jest koncepcja języka osobistego wyboru. Podejście to koncentruje się na wspieraniu wewnętrznej motywacji uczniów poprzez wzmacnianie ich autonomii, dobrostanu oraz poczucia własnej sprawczości. Ten nowy model wspomaga świadomą naukę języka jako elementu własnej biografii, co ma kluczowe znaczenie dla utrzymania więzi z kulturą polską w kontekście migracji.

This article presents the main principles of the innovative Framework for language and cultural education for the Polish diaspora aimed at teachers and learners of Polish worldwide. The aim of the Framework is to systematise and support the professionalisation of teaching Polish as both a heritage and a foreign language. This document can serve as a reference point for developing curricula, selecting teaching materials and assessing learning outcomes. A key element of the proposed model is the concept of language of personal choice. This approach focuses on fostering learners’ intrinsic motivation by strengthening their autonomy, well-being and sense of self-efficacy. This new model promotes conscious language learning as part of one’s personal narrative, which is crucial for maintaining ties with Polish culture in the context of migration.